„Drugi produkt za 1 grosz", „trzy w cenie dwóch", „minus 50 procent na drugą sztukę" — jesienne gazetki pęcznieją od tego typu ofert, bo po wakacjach sieci ostro walczą o klienta. Megapromocje wielosztukowe to najskuteczniejsza broń handlu: brzmią jak prezent, a bywają nim rzadziej, niż byśmy chcieli. Warto rozebrać ten mechanizm na części, bo różnica między okazją a pułapką sprowadza się do kilku sekund liczenia.
Zasada numer jeden: liczymy cenę jednostkową po rabacie, nie wielkość rabatu. „Drugi za grosz" to w praktyce 50 procent zniżki — pod warunkiem, że cena pierwszej sztuki nie została wcześniej podniesiona. Tu z pomocą przychodzi obowiązkowa informacja o najniższej cenie z ostatnich 30 dni: jeśli produkt kosztował niedawno 8 zł, a w promocji „drugi za grosz" pierwsza sztuka kosztuje 15 zł, to realny rabat wynosi... właściwie nic. Taki teatr cenowy zdarza się częściej przy chemii i kosmetykach niż przy żywności, ale czujność obowiązuje wszędzie. Dziesięć sekund z kalkulatorem w telefonie wystarcza, żeby przeliczyć ofertę na cenę za sztukę, kilogram albo litr.
Megapromocja ma sens przy trzech warunkach spełnionych jednocześnie. Produkt musi być używany regularnie — proszek do prania, papier toaletowy, karma dla kota, kawa. Musi mieć długi termin przydatności albo nadawać się do mrożenia. I musi być w cenie, która po przeliczeniu na sztukę faktycznie bije zwykłą półkę. Klasyka pozytywna to chemia domowa, konserwy, przetwory, makarony czy kosmetyki, których skład znamy. Przy takich zakupach spiżarnia działa jak magazyn oszczędności — kupione we wrześniu za pół ceny służy do zimy.
Sieci nie organizują wielosztuk z dobroci serca. Ich cel to podbicie wartości koszyka: klient, który przyszedł po jedną rzecz, wychodzi z trzema. Pułapka działa najmocniej przy produktach świeżych — trzy opakowania jogurtu z terminem do poniedziałku to nie okazja, tylko przyszłe wyrzuty sumienia przy koszu. Podobnie z nowościami kupowanymi na zapas w ciemno: jeśli produkt okaże się nietrafiony, mamy trzy sztuki rozczarowania zamiast jednej. Przyznaję, że sam mam w szafce pomnik takiej decyzji — trzy opakowania herbaty, której nikt w domu nie chce pić. Stoją już drugi rok.
Przed włożeniem wielosztuki do koszyka wystarczą trzy pytania. Czy kupiłbym ten produkt dziś, gdyby nie było promocji? Czy zużyję wszystkie sztuki przed końcem terminu? Czy cena za sztukę po rabacie jest niższa niż najniższa cena z 30 dni? Trzy razy „tak" oznacza zieloną drogę — takie okazje realnie odchudzają wydatki i właśnie na nich buduje się tanią jesień. Choć jedno „nie" to sygnał, że promocja właśnie próbuje kupić nas. A my przecież przyszliśmy tu w odwrotnej roli.
Od stycznia 2023 roku każda obniżka w sklepie musi mieć na cenówce trzy liczby: cenę promocyjną, cenę przekreśloną i najniższą cenę z 30 dni przed obniżką. Tę trzecią większość...
